ý lan: giọng hát đầy quyền năng...

Đêm hôm đó trời mát dịu. Cuối thu mà không khí như ngày hạ. Tôi đã nghe Ý Lan hát Kỷ Niệm của Phạm Duy để tự ru lòng vào cảm xúc nguyên sơ, thánh thiện, nhất là vào những buổi tối trăng sáng. Những ngày đó, tôi vừa qua khỏi tuổi mười bốn, và tôi đã trót yêu những tiếng vui hân hoan và những tiếng buồn hiu hắt đầu tiên đầy tình tự dân tộc qua giọng hát Ý Lan. Quên giận hờn, hận thù, chúng ta đều trẻ lại. Đôi mắt của chúng ta sẽ trong sáng lạ lùng; chúng ta trở nên ngây thơ và hồn nhiên. Ý Lan đã giúp tôi trở về cuộc hành trình gìn-giữ-sự-hồn-nhiên ấy ngay khi còn trong độ tuổi hồn nhiên.

Nếu tạm quên đi quan hệ máu thịt giữa danh ca Thái Thanh và Ý Lan, sâu suốt hai mươi năm vui sống khắp cùng với âm nhạc của Ý Lan, ta tìm đâu ra được một giọng hát, một hình ảnh và một tri thức sân khấu tương tự với thế hệ của Thái Thanh như Thái Thanh như Ý Lan với thế hệ hiện tại? Quay về với những bước đầu đi hát, khi sức trẻ không lại là cái điều cầm chắc trong tay, len vào đời sống âm nhạc – sự bắt đầu khá muộn màng – thế mà Ý Lan vẫn nuôi lấy trong mình một niềm tin mạnh mẽ cho sự chọn lựa ấy. Đồng ý với những nhận định rằng đường Ý Lan đi khá dễ dàng, nơi mà những ngọt ngào cơ hội đến với âm nhạc dường như là sẵn có từ mẹ Thái Thanh, từ bác Phạm Duy, từ bác Phạm Đình Chương – nhưng việc tỏa sáng được, hun đúc được cõi tâm đẹp đẽ cho mình để thành một giọng hát gần gụi với công chúng thì không dễ dàng đâu. Giới thẩm âm và công chúng ngoài song cửa, họ vẫn làm những phép so sánh giữa Ý Lan và mẹ - đó là điều đương nhiên và dễ hiểu. Nhưng qua những cống hiến âm nhạc, tham nhập vào chân trời hát của mình và của mọi người, Ý Lan – hai mươi năm qua – đã chinh phục và mọi người dường như không còn so sánh nữa. Họ chấp nhận, một sự chấp nhận rất ngọt ngào, hồn nhiên rằng: Có một danh ca Thái Thanh ở thế hệ Thái Thanh – và có một Ý Lan ở thế hệ hiện tại.

Giờ đây - người ta vẫn hay tuyên xưng Ý Lan – một diva đương thời đúng nghĩa, đúng chất của âm nhạc Việt Nam. Ý Lan thường mỉm cười hạnh phúc và khiêm tốn nhắn nhủ rằng: Ý Lan chỉ mong sao mọi người mãi hoài thương yêu và gọi mình bằng Ý Lan – là đủ vui rồi. Giọng hát Ý Lan mang giá trị ở sự tồn tại – đã sống, đã hát thật huy hoàng, thật rực rỡ, trong niềm yêu, trong sự suy tôn của nhiều người. Cái yếu tố, cái chất liệu đó là tâm hồn, là sự rung cảm chân thực. Mỗi bài hát Ý Lan hát là một tiếng nói nhưng rất tĩnh của một tâm hồn không xê dịch. Ý Lan biết thâu nhập những cảm xúc tự nhiên và tự do dành cho mình, và sự vô tư đối với mình. Cứ tưởng rằng Ý Lan sẽ cùng giọng hát có cánh bay của mình đi theo rất ít giòng nhạc điển hình như Phạm Duy, Phạm Đình Chương vì sự thân thuộc, gia đình liên kết. Nhưng không, dường như tác giả nào có những tác phẩm đỉnh, chạm lòng, ca từ âm điệu đẹp – đều đã và đang được Ý Lan thể thiện và thể hiện thành công. Qua âm nhạc, Ý Lan có sức mạnh làm cho cái riêng tư không hẳn chỉ phải nằm ở bên trong mình, mà còn nằm ở bên ngoài, nằm ở sự sẻ chia, đối thọai.

Chỉ có một Ý Lan trên đời này thôi nên cô ung dung – chẳng hề vội vã nhưng đều đặn - đến với công chúng qua nhiều album nhạc như Yêu (La Vie En Rose), Mê Khúc, Lời Rêu, Hỏi Tình, Khi Tôi Về, Ru Từng Nỗi Nhớ, Tình Ca Không Đoạn Kết, Nỗi Nhớ Muộn Màng, Em Còn Nhớ Hay Em Đã Quên, Ru Em Tiếc Nuối, Muốn Hỏi Tại Sao, Một Đời Đắm Say, Hỏi Tình, Dòng Thời Gian, Đừng Lay Tôi Nhé Cuộc Đời, Hát Để Đợi Chờ…Nốt nhạc Ý Lan hát có cao trầm, yêu thương hờn giận, hy vọng thất vọng, ý vị xa xôi, bộc trực và ráo riết – nhưng tất cả đều xuất phát từ tình cảm thật, niềm vui và nỗi đau thật, sự hội tụ và chia ly thật, do đó, Ý Lan đã tạo nên được giá trị đích thực qua các cống hiến của cô chăng? Có thể lắm, bởi vì con người thường thể hiện mình rõ nhất trong tình cảm lứa đôi, bộc bệch nhất trong những rung động thầm kín và tinh tế, từ những rung động đầu đời, cho đến khi chin muồi trong tình yêu. Kỳ lạ thay, qua không gian âm nhạc Ý Lan, ta hiểu được, hình như chỉ có tình yêu là đủ khả năng đi theo con người bền bỉ da diết trong suốt cả chặng đường dài dặc ấy! Điều này lại là điều kỳ diệu nhất với Ý Lan, qua Ý Lan – cô hát thể như tình yêu đang hát vậy.


Đêm hôm nay trời cũng mát dịu. Cuối thu và không khí cũng rất thu – mùa chưa rớt cùng lá. Tôi lại nằm nghe Ý Lan hát Kỷ Niệm – một lần nữa, và vạn lần nữa, Ý Lan đưa tôi về với “đường đê” mà “hai bên là hương lúa” và “xa xa là ngọn tre” thật. Con đường Kỷ Niệm ấy dung chứa biết bao nhiêu hình ảnh, suy tưởng hoài bão của một thời tuổi trẻ. Này nhé, giờ ta đã là triệu phú đâu, là thi sĩ đâu, là thầy giáo có “tiếng nói vang vang” đâu – thế mà Kỷ Niệm của Ý Lan giúp ta tiếp tục nuôi nấng những ước mơ ấy, bay cao, mơ cao rồi trở về với cõi tâm rỗng rang, êm ái, lạ thường. Cái giận hờn sôi máu trong đời sống cũng không còn nữa. Ta tử tế và bao dung hơn khi biết nghe Ý Lan, khi biết hòa vào cảm xúc Ý Lan.


Và rồi, những người yêu nhau trên đời vẫn tiếp tục nghe và thưởng thức Ý Lan hát. Riêng tôi, mỗi lần nghe Ý Lan hát, thường thấy lòng mình thật im lặng – cái im lặng của hạnh phúc! Đâu phải chỉ mười năm, hai mươi năm – người ta vẫn cùng Ý Lan vui sống trong tình yêu và âm nhạc – mà lòng vẫn còn như “khăn mới thêu.”


Nào, hãy nghe lời tôi lần này, hít thở thật sâu, thật tràn đây và áp bàn tay lên ngực trái – có nghe như Phạm Duy và Trần Dạ Từ nghe không nhỉ? Họ từng nói: “Giữa hai nhịp đập của trái tim, có khoảnh khắc ngừng. Giữa những ồ ạt của đời sống, cũng có những khoảnh khắc ngừng.” Ý Lan – với tôi - đang sống và hát đúng nghĩa ngay trong cái khoảnh khắc mà trái tim ngừng đập.


Vậy thì, hãy cùng ngâm nga hát với Ý Lan đi – dù bạn là một kẻ cô độc hay đuề huề hạnh phúc, không êm đềm quá khứ hay lắm tham vọng tương lai – bạn sẽ được an ủi bởi tiếng lòng Ý Lan hát bằng thái độ rất trân trọng:


Cho tôi lại chiều hè, tôi đi giữa đường quê
Hai bên là hương lúa, xa xa là ngọn tre

Thấp thoáng vài con nghé, tiếng nước dưới chân đê
Tôi mê trời mây tía không nghe mẹ gọi về...

Chỉ cần hát cùng Ý Lan, cùng tình người đấy, thì ở đâu ta cũng có thể sống sâu sắc. Ta sẽ không lưu lạc nữa…Và khi trót yêu và gom nhặt được sự “không lưu lạc” ấy về phía tâm hồn, tôi nghĩ, gọi giọng hát Ý Lan là giọng hát đầy quyền năng – là điều chính xác!

Đâu chỉ có thế, nụ cười Ý Lan cũng là loại nụ cười đầy quyền năng – cười bằng mắt.

-Đào Đại Dương-

Nhãn: , ,
edit